Het actieprogramma dat mensen in beweging brengt

Beweging. Wat is dat eigenlijk?

Mensen in beweging brengen. Hoe doe ik dat? Waar moet ik rekening mee houden? Wanneer is iemand 'veranderklaar'? Dit artikel gaat over wat beweging nou eigenlijk is.

In het vorige thema-artikel hebben we het gehad over stap 1 van beweging op gang brengen: vind de frisse peper in jezelf.
Heel belangrijk als je een ‘positieve revolutie’ wilt beginnen op jouw werk en jouw missie wilt voltooien.
Ben je toen aan de slag gegaan met de tips en doe-het-zelf-opdrachten die we gaven? Heb je je innerlijke peper gevonden? Mooi! Dan wil je vast aan de slag met jouw missie.

Heb je het vorige artikel nog niet gezien? Hier vind je het.

Tijd voor stap 2: ontdek wat beweging is

>> De enige constante is dat alles in beweging is

Alles in het universum is beweging, ongeacht of het vast, vloeibaar of gas is. Alle dingen bewegen, trillen en verplaatsen zich. Licht, hitte, magnetisme, elektriciteit en geluid zijn vormen van trilling en beweging, net zoals bomen, tafels, bloemen en dieren.

“We zitten in een verandering van tijdperk, een uitzonderlijke en daarom ook bijzondere periode in de geschiedenis, waarin we kantelen naar een horizontaal en decentraal gestuurde samenleving, naar een circulaire economie waarin kringlopen zich sluiten en naar een machtswisseling waarin een nieuwe orde van onderop wordt gevormd en zich langzaam maar zeker aandient.” Jan Rotmans, hoogleraar transitiekunde

>> Transitie en hoe dat werkt

Er is een transitie gaande. Transities gaan over de interactie tussen mensen en systemen. Het opschudden van die systemen kan alleen de mens zelf doen, want hij heeft die systemen zelf gecreëerd. Systeemtransities vragen ook om persoonlijke transities. Het vraagt zelfreflectie en bewust bezien welke vernieuwde rol je wilt en kunt spelen.

Van transities uit het verleden weten we dat 20 procent van de bevolking nodig is om het systeem definitief onomkeerbaar te laten kantelen.
Dat zal alleen in fases en in segmenten gaan. Mensen slepen andere mensen mee en zo groeit een groep, totdat uiteindelijk ook de tegenstanders overstag gaan.

Transities beginnen bijna altijd van onderop in de samenleving, omdat verticaal geordende systemen zichzelf maar moeilijk echt kunnen veranderen en daardoor uiteindelijk zichzelf in stand houden.

Bekijk dit filmpje even. Het geeft een beeld van beweging in de samenleving. Met pinguïns.



>> Beweging binnen organisaties, afdelingen of teams

Tot nu toe hebben we het over transities, grote bewegingen met grote groepen mensen, wereldwijd zelfs. Dit lijkt misschien wat groots en niet relevant, maar is zeker goed door te vertalen naar kleinere groepen als organisaties, afdelingen of teams.

Als je iets wilt veranderen in een groep, heb je altijd te maken met groepsdynamiek. Dat is een systeem van gedragingen en psychologische processen die plaatsvinden binnen een sociale groep of tussen verschillende sociale groepen.

Bij het introduceren van ´iets nieuws´ zijn er mensen die dat leuk vinden en meteen aan de slag willen en er zijn mensen die liever willen dat alles blijft zoals het was. Sommigen houden van verandering, anderen vinden het maar eng. En deze mensen beïnvloeden elkaar ook nog eens allemaal, bewust of onbewust.

De innovatietheorie van Everett Rogers (zoals beschreven in zijn boek Diffusion of Innovations) is een theorie die iets vertelt over de verspreiding van een innovatie (een nieuw product of idee) binnen een groep. Volgens de ‘innovation adoption curve’ bewegen groepen mensen bij het accepteren en toepassen van nieuwe ideeën als volgt:



  • innovatoren (innovators): Zij zijn de eersten die aan de slag gaan met de vernieuwende ideeën. Zij haken aan, denken mee en brengen met jou de veranderingen op gang.
  • pioniers (early adopters): Ook zij zijn uit op vernieuwing en haken net na de innovators snel en makkelijk aan.

De ingezette beweging lijkt nu te gaan vliegen, maar meestal komt er na het aanhaken van de pioniers een vertraging in. Het is nu een kwestie van volhouden en de energie erin houden om de groep verder te laten groeien.

  • voorlopers (early majority): Dit is de eerste grote groep mensen die volgt als zichtbaar en voelbaar begint te worden dat de ingezette beweging iets opbrengt waar men iets aan heeft.
  • achterlopers (late majority): Deze mensen zijn nog wat afwachtender, maar worden langzaamaan steeds meer meegenomen door hun collega’s. Het aantal nieuwe aanhakers neemt wel af in deze fase.
  • achterblijvers (laggards): Een aantal mensen van deze groep zal uiteindelijk nog wel meegaan in de beweging, omdat ze ´niet anders kunnen´. Maar sommigen willen, kunnen of hoeven echt niet*.

*Altijd goed om jezelf af te vragen of iedereen wel perse mee moet in een bepaalde verandering. Misschien zijn er teams of mensen in bepaalde rollen/functies voor wie jouw missie helemaal niet zo belangrijk is. Blijf daar kritisch en logisch en open over nadenken en praten met de mensen.

>> Beweging bij individuen

Al die individuen die door Rogers in een paar mooie hokjes zijn geplaatst, hebben ook nog eens allemaal hun eigen individuele redenen waarom ze iets wel of niet zouden doen, namelijk hun intrinsieke motivatie.

Intrinsieke motivatie is de motivatie die vanuit de persoon zelf komt. Als een persoon intrinsiek gemotiveerd is voert hij een handeling uit, omdat hij het graag wil. Niet omdat hij van buiten af wordt gemotiveerd of opgelegd dit te doen, zoals bij extrinsieke motivatie. Intrinsieke motivatie is de ‘why’, het waarom van iemand die in beweging komt.
Iemand die intrinsiek gemotiveerd is:

  • Komt met ideeën, suggesties, doet voorstellen voor verandering of verbetering van het werk of processen
  • Neemt actie uit eigen beweging en neemt initiatief
  • Durft naar zichzelf te kijken en is zich bewust van eigen kwaliteiten en valkuilen

Zorg er dus voor dat je weet wat iemand drijft, zoek je medestanders en geef ze de ruimte om vanuit hun eigen motivatie te handelen. Met als doel: jouw missie van jullie maken en samen de groep laten groeien.

>> Begin bij de enthousiastelingen!

Dus als je een beweging op gang wilt brengen, is het verstandig - en daarbij ook het leukst en meest inspirerend en motiverend voor jezelf - om bij de enthousiastelingen te beginnen. Even helemaal in de sfeer van de innovatietheorie:

Als je met de innovators en early adopters vol energie én de juiste motivatie een nieuwe weg inslaat en jullie verspreiden daar samen succesberichten over, wordt de early majority vanzelf nieuwsgierig…. Makkelijk :-).

Zo krijg je stap voor stap een steeds groter deel van de groep met je mee. Er zullen er altijd een paar achterblijven. Maar dat geeft niet. Misschien is het ook helemaal niet nodig dat zij meegaan.


Verspil liever geen tijd en energie aan trekken aan een dood paard.
Maar zoek je medestanders en zet samen de bloemetjes buiten!


Wil je meer leren over beweging en heb je concrete tips en inspiratie nodig hoe je dat op gang kan brengen? Bekijk dan of de training 'Jouw operatie' wat voor je is.

Drie acties om direct zelf te DOEN:

1. Wat voor pinguïn ben jij eigenlijk?
Bekijk het filmpje over beweging en de innovation adoption curve uit dit artikel nog eens en bedenk welke rol jij inneemt in een veranderproces. Zou je daar iets aan willen en kunnen veranderen?

Let op: daag jezelf lekker uit bij het beantwoorden/overdenken/bespreken van deze vraag!
Je mag van ons altijd een flinke stap buiten je comfort zone zetten, dat weet je.

2. Experimenteren met motivatie
Je hebt vast wel een of meerdere acties die je al heel lang op je lijstje hebt staan en waar je ‘steeds niet aan toe komt’. Oftewel, die je zelf steeds vooruit schuift. Ik wel. Altijd. Dus ik doe met je mee:

  • Kies vandaag nog een ‘vooruitschuifactie’ op je actielijst
  • Vraag je af waarom je dit nog steeds niet hebt gedaan
  • Vraag je af waarom je het wel wilt doen (er is vast een goede reden waarom het nog steeds op je lijstje staat – zo niet, doorstrepen en een andere kiezen)
  • Schrijf jouw motiverende reden op of visualiseer het voor jezelf
  • En begin gewoon met de actie

Vind je de actie moeilijk, spannend, weet je niet precies hoe? Maakt niet uit. Als je weet waarom je de actie wilt doen, wat je eraan hebt als je het doet, dan ga je het gewoon proberen. Ook dat is belangrijk in een beweging op gang brengen: doen, experimenteren, leren. Hatsaa.

3. Met wie ga jij de barricade op?
Heb jij een missie in gedachten waar jij mee aan de slag wilt? Bekijk dan eens goed met welke groep mensen jij te maken hebt. Wie zijn de mensen met wie je jouw positieve revolutie op gang kan brengen, denk je? Kijk breed. Niet alleen binnen je eigen team of afdeling, maar de hele organisatie. Of misschien zelfs ook daarbuiten. En ga eens met 2 of 3 mensen in gesprek om te polsen of zij inderdaad jouw medestanders zijn. Let op: je bent nu begonnen!

Hoe verder?

Je hebt nu een indruk gekregen waarom een beweging creëren en mensen meekrijgen best ingewikkeld is. Dat er veel factoren meespelen. Er is nog meer dan dat we nu besproken hebben, maar we willen graag in actie komen!

Volgende keer gaan we aan de slag met ‘Stap 3. Van denken naar DOEN´. Over hoe je jouw beweging kan gaan aanpakken en het maken van een actieplanning.

Als je nog niet aangesloten bent bij de frisse pepers, meld je dan >> HIER << aan voor ons maandelijkse thema-artikel.

Meer peper nodig? Dat kan!

Succes en veel plezier met de doe-het-zelf acties!
Om deze website goed te laten functioneren maken we gebruik van cookies. Meer informatie.